Елестетіп көріңіз: браузерді ашасыз, тауарға сілтемені қоясыз, стильді таңдайсыз — және бірнеше минуттан кейін Голливуд студиясы деңгейіндегі дайын жарнамалық видеокреатив қолыңызда. Түсірілім тобы да, актерлер де, апталап жүретін монтаж да жоқ. Бірнеше жыл бұрын бұл ғылыми фантастика сияқты естілетін. Бүгін әлемдегі ең ірі он жарнама агенттігінің тоғызы осылай жұмыс істейді. Ал мұны мүмкін еткен компанияның атауы біртүрлі — Higgsfield. Әрі оның негізін қалаушылардың бірі Қазақстанда өскен.
Бұл — үш адамның 11 айда идеяны 1,3 миллиард доллар бағаланған бизнеске қалай айналдырғаны туралы тарих. Қазақстанның ақыры өзінің алғашқы технологиялық «жалғызмүйізіне» қалай ие болғаны туралы тарих. Әрі генеративті AI дәуірінде бәрін жылдамдық шешетіні туралы тарих.
Бағдарламалау олимпиадаларынан Snapchat-қа дейін
Компанияның басты тұлғасы — Higgsfield AI-дың CEO-сы әрі негізін қалаушылардың бірі Алекс Машрабов. Оның жолы Кремний алқабында емес, спорттық бағдарламалау есептері шығарылған мектеп партасында басталады. Машрабов IT-ортада алгоритмдер бойынша Олимпиада ойындарына теңелетін турнир — ACM ICPC халықаралық жарыстарында әлемнің топ-3-іне кірген. Сол олимпиадаларда ол кейіннен болашақ командаларының өзегін құраған адамдармен танысты.
Университеттен кейін Алекс «Яндекске» жұмысқа келіп, әлем нейрожелілерге сенбей тұрғанның өзінде машиналық аударма жүйелерімен айналысты. Бұл 2014–2016 жылдар еді — түйіндемедегі «жасанды интеллект» деген сөз тіркесі рекрутерлердің көпшілігінде қызығушылықтан гөрі мысқыл тудыратын дәуір. Бірақ дәл сол жылдары Машрабов бүкіл мансабын айқындаған сенімді тұжырымдады: медианың болашағы — жасанды интеллект генерациялаған пиксельдер. Түсірілген де, монтаждалған да емес, толықтай машина жасаған пиксельдер.
2018 жылы Алекс Виктор Шабуровпен бірге AI Factory-ді құрды — бет-әлпет генерациялау және AR-эффектілер технологияларын әзірлеген стартап. Өнім Snapchat-тің бас компаниясы Snap Inc.-тің назарына ілікті. 2020 жылы Snap AI Factory-ді 166 миллион долларға сатып алды. Машрабов Snap-та қалып, генеративті AI бағытын басқарды, онда 150 миллионнан астам адам пайдаланған My AI чат-ботын және Snapchat-тің күнделікті аудиториясының өсуін жеделдеткен бірқатар вирустық AR-эффектілерді іске қосты.
Мансаптың шыңы сияқты көрінді. Бірақ 2023 жылдың қыркүйегінде Алекс Snap-тан кетеді.
Higgsfield дүниеге келген сәт
Оның кетуі индустриядағы тектоникалық өзгеріс сәтімен тұспа-тұс келді. ChatGPT әлемді дүр сілкіндіріп үлгерген, Midjourney иллюстраторлардың көпшілігінен жақсы сурет салатын, ал генеративті видео соңғы алынбаған қамал болып қала берді. Машрабов түсінді: бұл қамалды бірінші алған адам мүлдем жаңа нарықтың кілтін қолына алады.
2023 жылдың қазанында ол қазақстандық ML-зерттеуші Ерзат Дулатпен және американдық кәсіпкер Махи де Сильвамен бірге Higgsfield AI-ды құрды. Атауы — элементар бөлшектер физикасындағы Хиггс өрісіне сілтеме: барлық бар нәрсеге масса беретін көзге көрінбейтін, бірақ бәріне енетін орта. Негізін қалаушылардың ойынша, олардың платформасы да дәл сондай көзге көрінбейтін инфрақұрылымға, бірақ бұл жолы интернеттегі бүкіл видеоконтент үшін инфрақұрылымға айналуы тиіс еді.
Ерзат Дулат техникалық директор рөлін өз мойнына алып, Машрабовтың сөзімен айтқанда, «армандауға болатын ең үздік CTO» болды. Дәл осы адам Higgsfield-ті алғашқы жылы нөлден 300 миллион долларлық жылдық түсім қарқынына (run-rate) дейін масштабтауға көмектесті. Махи де Сильва бастапқыда кеңесші ретінде келді, бірақ әрбір негізгі шешімге араласып, ақыры үшінші негізін қалаушы әрі стратегия жөніндегі директор болды.
2023 жылдың желтоқсанында компания алғашқы term sheet-ке қол қойды — бастапқы (seed) раундты Anthropic-ке (Claude жасаушыларына) инвестиция салған сол Menlo Ventures қоры басқарды. Одан кейін AI-индустрияда тарихтағы ең жылдам өрлеулердің бірі деп аталып жүрген жарыс басталды.
Click-to-Video: «промптингсіз» революция
Higgsfield жасаған ең басты нәрсе — ол «промптингті» жойды. Runway, Pika және басқалар сияқты бәсекелестер пайдаланушыны ұзын мәтіндік сипаттамалар жазуға және нейрожеліден жөні түзу бірдеңе алу үшін қажетті сөздерді сағаттап іріктеуге мәжбүрлейтін. Машрабов пен оның командасы басқа жолмен жүрді. Олар Click-to-Video санатын жасады: пайдаланушы дайын пресетті таңдайды — «камерамен кинематографиялық ұшып өту», «артқы фондағы жарылыс», «баяулатылған түсірілім» — және бір басу арқылы жарнамалық ролик деңгейіндегі дайын клипті алады.
Ішкі жағынан Higgsfield өз модельдерін үздік үшінші тарап модельдерімен — Google Veo 3, Kling, Nano Banana және басқалармен үйлестіреді. Бұл саналы стратегия: бір алып foundation-модельді нөлден жылдар бойы оқытудың орнына, команда әр міндетке дұрыс модельді таңдайтын «оркестратор» құрады. Нәтижесі — инференстің ең аз құнымен болжамды сапа. Машрабовтың өзі айтқандай, бұл «ыстық пернедегі VFX-студия сияқты».
2025 жылдың мамырына қарай түсім жылдық қарқынмен 11 миллион доллар болды. Сол жылдың қарашасына қарай — 100 миллион, жарты жылда тоғыз есе өсім. 2025 жылдың қыркүйегінде компания ресми түрде миллиард долларлық бағалау белесінен асып, Қазақстанның алғашқы «жалғызмүйізіне» айналды. 2026 жылдың қаңтарына қарай Higgsfield 1,3 миллиард доллар бағалаумен 130 миллион долларлық Series A тартты, ал түсім жылдық қарқынмен 200 миллионға жетті — өсу қарқыны салыстырмалы кезеңдердегі Lovable, Cursor, OpenAI, Slack және Zoom көрсеткіштерінен озып кетті.
Қазақстанның алғашқы «жалғызмүйізі»
Қазақстанның технологиялық экожүйесі үшін Higgsfield — жай ғана стартап емес. Бұл — символ. Бұған дейінгі 15 жылда елден шыққан бірде-бір компания «жалғызмүйіз» мәртебесіне жете алмаған. Машрабов бұл серпіліс туралы 2025 жылғы 28 қыркүйекте Астанадағы Назарбаев Университетінде жариялады — және бұл саналы түрде жасалды. Компания Сан-Францискода тіркелген, бірақ инженерлік команданың жүрегі Алматыда.
Sacra басылымына берген сұхбатында Алекс ашық айтты: «Мен өзім спорттық бағдарламалау бойынша әлемнің топ-3-інде болдым. Ал біздің командамызда халықаралық олимпиадалардың 11 жеңімпазы бар. Біз осы өңір адамдарының әлеуетін терең құрметтейміз. Қазақстанның өзі — оннан астам тұтынушылық «жалғызмүйіздің» отаны. Бұл бізге жаһандық өнімдер жасауға құштар таланттардың жоғары шоғырлануын береді».
Бұл стратегия — «өңірлік ақыл-ой плюс жаһандық ойын» — Higgsfield-ті дәстүрлі түрде жергілікті деңгейде тұрып қалатын Орталық Азия стартаптарының көпшілігінен түбегейлі ерекшелейді. Машрабов Қазақстанның инженерлік мектебін бәсекелестік артықшылық ретінде пайдаланды: Алқапта үш есе қымбат тұратын талант мұнда қолжетімді, ынталы әрі адал. Сонымен бірге штаб-пәтер, инвесторлар және негізгі клиенттер АҚШ-та, бұл компанияға премиум-капитал мен премиум-түсім нарығына жол ашады.
Болашақ видео үшін кім төлейді
Бүгін Higgsfield-ті әлемдегі топ-10 жарнама агенттігінің тоғызы пайдаланады. Клиенттердің арасында маркетингтік бюджеттері 100 миллион доллардан асатын, жарнамалық креативтерінің 90%-ына дейінгісін AI арқылы генерациялауға көшіріп жатқан брендтер бар. Платформаны актерлер, музыканттар және тәуелсіз креаторлар игерді — мысалы, үш айда 100 мың жазылушы жинап, Миланда итальяндық GCDS люкс брендінің SS26 коллекциясының ресми тизеріне тапсырыс алған Миша Федосеев (@3.14f). Жалғыз өзі жұмыс істей отырып. Higgsfield арқылы.
Компания Marketing Studio-ны іске қосты — тауарға сілтемеден дайын жарнамаға дейінгі бірыңғай жұмыс процесі. URL-ді қоясыз, тоғыз стильдің бірін таңдайсыз (UGC-шолу, қаптамадан шығару, виртуалды киіп көру, ТВ-ролик және басқалар), видео аласыз. Stanford AI Index 2026 деректері бойынша, генеративті AI өз кезіндегі дербес компьютер мен интернеттен де жылдам таралуда: ұйымдардың 88%-ы оны енгізіп қойған, ал маркетинг командалары контент көлемінің 50%-ға өскенін тіркеп отыр. Higgsfield қажетті сәтте қажетті нүктеде болып шықты.
Біздің өңірдің кәсіпкерлеріне арналған сабақтар
Higgsfield тарихы — Қазақстаннан немесе көрші елдерден бизнес құрып жатқан кез келген адамға арналған бірнеше қатаң сабақ.
Біріншісі: бірден жаһандық нарық. Машрабов алдымен ТМД-ны бағындыруға тырыспады. Ол алғашқы күннен әлемдік лиганы көздеді, және дәл сондықтан Menlo Ventures-ті тарта алды.
Екіншісі: орындау жылдамдығы өнімнің кемелдігінен маңыздырақ. Алекс үнемі қайталайды: «GenAI-да жылдамдық — бәрі. Қашан бастағаның маңызды емес. Бүгін қаншалықты жылдам қозғалып жатқаның маңызды». Higgsfield жаңа функцияларды апта сайын шығарады, ал сенбі күндері әлеуметтік желілерге түспейтін «үнсіз» UI/UX жаңартуларын енгізеді.
Үшіншісі: олимпиадашылардан құралған команда. Машрабов күрделі әрі бейстандарт міндеттерді бәсекелестерден жылдам шеше алатын адамдарды мақсатты түрде жинады. Бұл сән емес, құрал: AI жарысында инженерлік итерациясы қысқа болғандар жеңеді.
Төртіншісі: біріктіруден қорықпаңыз. Higgsfield әлемдегі ең үздік модельді құруға тырыспайды. Олар үздік модельдерді алып, олардың үстіне нақты бір ауыртпалықты — әлеуметтік желілерге арналған коммерциялық видео жасауды шешетін өнім құрастырады. Бұл AI-ды пайдаланғысы келетін кез келген адамға сабақ: құндылық өз LLM-іңізді оқытуда емес, ауыртпалық нүктесін тауып, оны жабуда.
Бесіншісі: негізін қалаушы кеңесшіден бастаған мәдениет. Махи де Сильва тәлімгер ретінде келді, бірақ әрбір маңызды шешім қабылданатын бөлмеде болып, ақыры үшінші негізін қалаушыға айналды. Бұл адамдармен дұрыс қарым-қатынастың формалды құрылымдардан маңыздырақ екенін еске салады.
Әрі қарай не болады
Машрабов өз өршіл мақсаттарын жасырмайды. Sacra-ға берген сұхбатында ол былай деді: «Бес жылдан кейін, онжылдықтың соңына қарай, біз әлеуметтік желілердегі контенттің көп бөлігі AI арқылы генерацияланады деп күтеміз. Ал бұл контенттің көп бөлігі Higgsfield-те жасалатын болады». Компанияның мақсаты — құны 100 миллиард доллар болатын орнықты бизнеске айналу. Салыстыру үшін: бұл шыңындағы Adobe-пен шамалас капиталдандыру.
Бұл белеске жете ме, жоқ па — уақыт көрсетеді. Генеративті видеодағы бәсеке барған сайын қатаңдап барады: Sora-сымен OpenAI, Veo-сымен Google, қытайлық ByteDance пен Kuaishou — бәрі миллиардтар салуда. Бірақ Higgsfield бір маңызды нәрсені дәлелдеп үлгерді: қазақстандық инженерлік мектеп Forbes, TechCrunch және Bloomberg сілтеме жасайтын компанияны дүниеге әкелуге қабілетті. Елдің алғашқы «жалғызмүйізі» шикізаттан да, финтехтен де, логистикадан да туған жоқ. Ол көпшілік тіпті күтпеген жерде — физиканың, бағдарламалаудың және визуалды сторителлингтің түйіскен жерінде дүниеге келді.
Әрі, бәлкім, ең маңыздысы: Higgsfield географиялық шығу тегінің енді шектеу емес екенін көрсетті. Код бұлтта жазылатын, инвестор Zoom-да отыратын, ал клиент әлемнің кез келген нүктесінде болатын дәуірде «қай жерденсің?» деген сұрақ «қаншалықты жылдам қозғаласың?» деген сұраққа біржола орын берді.
Алекс Машрабов, Ерзат Дулат және Махи де Сильва жылдам қозғалуда. Өте жылдам. Әлемнің қалған бөлігі «AI креатив мамандарын алмастыра ма» деп талқылап жатқанда, олар бұл сұрақ риторикалық болып естілетін инфрақұрылымды құрып жатыр.